بومادران (Achillea millefolium) گیاهی است از تیره گل‌ستاره‌ای‌ها (کاسنیان)، گیاهی پایا، به ارتفاع ۲۰ تا ۹۰ سانتیمتر و حتی بیشتر که برگ‌هایی بدون دمبرگ، دراز و پوشیده از کرک دارد که دارای بریدگی‌های زیاد و باریکی است. گل‌های سفید یا زرد رنگ آن به صورت کاپیتول کوچک و مجتمع، گل آذین دیهیم در قسمت انتهایی ساقه قرار گرفته‌اند. کاپیتول‌های کوچک و متعدد آن به طول ۴ تا ۸ میلی‌متر و به عرض ۲ تا ۵ میلی‌متر می‌باشد. همه قسمت‌های گیاه دارای بوی نافذ و تلخ مزه‌است. بومادران گونه millefolium دارای گل‌های سفید رنگ می‌باشد ولی گونه santolina از نظر اندازه، گیاهی کوچک تر و دارای گل‌هایی به رنگ زرد با بویی معطر و نافذ است. خودگیاه بومادران ساقه‌ای به ارتفاع ۱۰-۳۵ سانتی‌متر دارد. گونه‌های دیگرآن برحسب نوع و محل رویش ارتفاعی به اندازه‌ی ۱۰-۸۰ و۱۵-۵۵ و۱۵-۴۰ دارند.

Achillea millefolium

 

محل رویش و زمان جمع آوری

بومادران علف هرز مزارع است و به صورت خودرو در دشت‌ها و کنار جاده‌ها و نواحی کوهستانی اروپا و در مناطقی از شمال ایران و ارتفاعات البرزو درکوههای کرمان می‌روید. زمان گلدهی گیاه از اواخر اردیبهشت تا پایان تیرماه و بهترین زمان برداشت نیمه اول تیرماه است. بخش مورد استفاده‌ی آن سرشاخه‌های گلدار گیاه و عصاره روغنی حاصل از گل است.

طریقه و مقدار مصرف

۴-۲ گرم از سرشاخه‌های گلدار را با حدود یک لیوان آب به مدت ۱۰ دقیقه جوشانده و صاف کرده و پس از سرد شدن، یک تا سه بار در روز میل شود (با نبات یا عسل).

از میان گونه‌های بومادران، گونه‌ی A. wilhelmsii به صورت خودرو در مزارع و اطراف جاده‌های قره‌بلاغ رشد می‌کند.

Achillea wilhelmsii