یارپیز یا پونه (Mentha) گیاهی از خانواده‌ی نعناع (Labiatae) است.

گونه‌های مختلفی از پونه وجود دارد از جمله M. pulegium ،Mentha longifolia و M. asiatica .پونه گیاهی علفی و بوته ای به ارتفاع 60 سانتیمتر است که به صورت خودرو در بسیاری از دشت ها و اطراف جریان های آب می‌روید . برگ‌ها بیضی شکل و نوک تیز و اکثراً دارای دندانه های کوچک و منظم هستند. این گیاه دارای ریزوم بوده و از این طریق تکثیر می‌یابد.از کلیه قسمت های گیاه و بخصوص برگ ها بوی بسیار قوی و نافذی به مشام می‌رسد. گل ها بصورت مجتمع در کنار برگ ها و اکثرا در قسمت های بالای محور ساقه قرار می‌گیرند که به رنگ بنفش و گاهی گلی کمرنگ می‌باشند. پونه بر سه نوع کوهی، بری و نهری است. مزاج پونه بری از دیدگاه طب سنتی گرم و خشک است.